Jaskra

Z danych epidemiologicznych wynika, że na jaskrę choruje około 700 tysięcy Polaków. Niestety regularnie leczy się jedynie 10 % z tej liczby. W naszym kraju ponad 20% osób niewidomych utraciła wzrok właśnie z powodu jaskry

Pomimo rozwoju nauk medycznych, dostępu do nowych generacji leków okulistycznych, laserów i technik operacyjnych nie jesteśmy w stanie pacjenta wyleczyć, natomiast możemy spowolnić przebieg choroby. Dlatego istotne jest wczesne rozpoznanie tej choroby.

Istnieje kilka postaci tej choroby. Dominującą odmianą na świecie, szczególnie w Azji jest tak zwana jaskra zamkniętego kąta. U pacjentów dochodzi do nagłego podwyższenia ciśnienia śródgałkowego, silnych bólów oka oraz głowy, zaczerwienienia oka i pogorszenia widzenia. W takiej sytuacji szybko trafia do lekarza okulisty.

Niestety w naszej szerokości geograficznej częściej występuje jaskra pierwotna. Pacjent nie jest w stanie zaobserwować żadnych objawów tej podstępnej choroby. Oko nie boli, nie jest zaczerwienione, nie występują bóle głowy, ani nudności. Często w momencie rozpoznania jedno oko jest już niewidome, a zmiany w drugim są bardzo zaawansowane. Taka sytuacja jest nieodwracalna i nieuleczalna.

W Wielkiej Brytanii każdy pacjent po 50 roku życia przechodzi kompleksowe badania okulistyczne pod kątem jaskry, co 2 lata. U osób, u których jaskra występuje wśród bliskich krewnych badania takie są przeprowadzane, co roku począwszy od 40 roku życia.

Badania u okulisty są jedyną możliwą metodą wczesnego wykrycia choroby. U chorych mierzy się ciśnienie śródgałkowe, wykonuje się pomiary grubości rogówki, oceniany jest kąt przesączania i wygląd tarczy nerwu wzrokowego. U osób podejrzanych o jaskrę lekarz zaleca wykonanie badania pola widzenia oraz badań dodatkowych np. badanie morfologii tarczy, czy grubości warstwy włókien nerwowych (np. SOCT). W wielu przypadkach rozpoznanie jaskry jest trudne, wymaga częstych kontroli u specjalisty.

Leczenie choroby rozpoczyna się od kropli okulistycznych obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe, które muszą być stosowane przewlekle. Chorzy z rozpoznaną chorobą powinni wykonywać badanie pola widzenia przynajmniej raz w roku, w ten sposób można stwierdzić, czy następuje progresja choroby.

Jedynie współpraca pacjenta z lekarzem okulistą i ścisłe przestrzeganie zaleceń może zapobiec trwałej ślepocie.

Autor: Lekarz Anna-Maria Bilkiewicz Pawelec - specjalista chorób oczu